عمومی

زیارت در زندان امام موسی کاظم (ع)

شهر بغداد در تاریخ مذهب شیعه از اهمیت ویژه ای برخوردار است و شیعیان همواره بخشی از ساکنان آن بوده اند. در قرون سوم، چهارم و پنجم گاهشماری اسلامی، ساکنان یکی از دو محله بزرگ بغداد، محله کله، شیعه بودند، از جمله یک حوزه علمیه مهم شیعی، و همچنین رهبران مذهبی مانند شیخ کورینی، شیخ هه مفید، سید. رازی، سید مرتضی و شیخ طوسی و گروه زیادی از فقهای شیعه در آنجا تدریس می کردند.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

حتی امروزه پس از گذشت 12 قرن از تأسیس این دولت، شیعیان هنوز بخش زیادی از جمعیت آن را تشکیل می دهند و طبق آمار بیش از 80 درصد مردم بغداد بزرگ را شیعیان تشکیل می دهند.

شهر بغداد از دیرباز مقصد سفر امامان شیعه، محدّی الدین و فقهای امامیه بوده است. بقایای برخی از آنها در گوشه و کنار شهر باقی مانده بود. در عراق 19 زیارتگاه شیعیان در شهر قدیمی بغداد (به جز شهر کادمیه در حومه بغداد) وجود دارد. نواب اربعه و مقبره شیخ کلینی و مقبره اسماعیل بن موسی بن جعفر و مسجد براثا و زندان حضرت موسی بن جعفر (ع) و مقبره قنبر علی و ارض مقدس سید ادریس از نوادگان حضرت کاظم (ع) است.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

در گذشته برخی از این زیارتگاه‌ها توسط سنی‌های متعصب اشغال شده بود و محوطه دفتر وقفات شیعیان بازگردانده شد.

در غرب بغداد، عباس مهمترین یادگار پایان خلافت عباسی، مدرسه المستنصریه است که توسط المستنصر بالله عباسی در سال 60 هجری قمری ساخته شده و تا به امروز پابرجاست.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

چندین زیارتگاه شیعه در اطراف این مکان مهم تاریخی وجود دارد. در غرب مدرسه مسجدی به نام جامع الاصافی قرار دارد که نام اصلی آن جامع الصفوی یا مسجد صفوی بوده که توسط امپراتوری عثمانی به آسفیه تغییر یافته است. شیخ محمد بن یعقوب کلینی رازی، مؤلف شریف کافی، در سال 9 هجری قمری درگذشت و در همین قسمت از مسجد جلیل قائدر مدفون است.

در شرق مدرسه، مقبره اسماعیل بن موسی بن جعفر (ع) قرار دارد که در کنار مسجدی قدیمی از سلسله ایلحان نیز قرار دارد. در شمال مدرسه ذکر شده است که در مقابل دروازه تاریخی آن قبر علی بن محمد سمری متوفی 9 هجری قمری نایب چهارم و وکیل امام زمان (عج) در زمان غیبت اندک آن حضرت قرار دارد. .

قبلاً این بقعه دارای صحن و خانه بود، اما در سال سوم میلادی قبرستان را به نام توسعه بازار کفش مصادره کردند و مزار مرحوم سانلی را در اتاقی به ابعاد ۴ در ۴ متر محصور کردند.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

شش سال پیش، کل حرم و محوطه اطراف آن که به انبارها و قهوه خانه ها تبدیل شد، توسط شیخ سمیع المسعودی، معاون وقت صندوق موقوفات عراق و رئیس حج و حج، به بهره برداری رسید. در روند بازسازی
روز شنبه 1446 هجری قمری برای کنگره جهانی غدیر به نجف اشرف مشرف شدم. به دعوت رئیس مقبره و نایب رئیس صندوق موقوفات شیعیان عراق به بغداد رفتم. حرم شیخ کرینی بازسازی شد و از معبد نقره ای زیبای ساخته شده توسط هنرمندان اصفهانی رونمایی شد.

نرسیده به مقبره شیخ کلینی، در گوشه شمال غربی مدرسه مستنصریه، خانه «سندی بن شاهک»، زندان امام موسی کاظم (ع) و زندان تاریکی است که سال ها در آن زندانی بود. .

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

به گفته بزرگان و اهالی این منطقه، این بخش جاده که یک قرن است بسته شده و یک قرن است که عبور و مرور مردم ممنوع بوده، برای کارکرد آن جانمایی شده است. پل بر روی همان پلی که بقایای مبارک حضرت موسی بن جعفر (ع) در آن قرار گرفته بود ساخته شد.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

در همین زمان و پس از افتتاح ضریح مرحوم شیخ کرینی به توصیه خادمان حجت الاسلام والمسلمین شیخ سمیع مسعودی و حجت الاسلام و المسلمین شیخ محمدرضا انصاری و دکتر داون بود. ساعدی، رئیس حرم عراق از المستنصریه بازدید کرد ما ساخت و ساز و فعالیت های آن را به پایان رساندیم، اکنون در حال بازسازی و تعمیر آن هستند و دروازه های مدرسه بسته است، بنابراین ما حرکت کردیم. همگی به مدرسه رفتیم چون می دانستم خانه سندی بن شاهک و زندان مخوف امام قدیم (ع) در همان محوطه و جلوگاه منتهی به مدرسه وجود دارد.
پس از بازدید از قسمت های مختلف این مکان تاریخی که در قرن هفتم میلادی ساخته شده بود، به پیرمردی که همراه ما بود اشاره کرد و ما را به دهلیز، دروازه و آجرهای زندان حضرت با بیش از یک سنگ در انتهای آن هدایت کرد. قرن تمام شد، ما اینجا هستیم!
به شیخ سمیع مسعودی پیشنهاد می کنم پس از ثبت پرونده حرم عسکریین به نام امام هادی (ع) کار خودساخته ای که در عراق و کشورهای اسلامی صدا ایجاد کرد و دیگر دستاوردهای شما در عراق و کشورهای اسلامی زمین را بازپس گرفتید. از بسیاری از قبور و زیارتگاه هایی که تبدیل به قهوه خانه و انبار شده اند! اکنون باید این مکان را به روی مردم شیعه و سنی باز کنید تا ظلم و ظلم قرن هفتم را برای همه آشکار کنید!
اینجا بود که دستور داد دیوارهای مذکور را بردارند، من و او اولین آجر دروازه این زندان را تخریب کردیم و دقایقی بعد دیوار دروازه زندان امام کاظم (ع) برداشته شد و با عمیقی مواجه شدیم. و پله های فرسوده!
یادم می‌آید که بیش از پنج متر از این پله‌های مخروبه و وحشتناک پایین می‌رفتم، زمانی که ما کاملاً غرق در خاک بودیم!
اما در نهایت به جایی رسیدیم که نمی توانستیم جلوتر برویم، می ترسیدیم از آن طرف فرو بریزیم و از وجود عقرب و حشرات دیگر و بیشتر!
با دنیایی غم و اندوه و ناامیدی و بغض به سختی از این مکان به راه افتاد و در این هنگام بود که شیخ سمیع مسعودی دستور داد از امروز مکان را باز کنند و برای بازدیدکنندگان آماده کنند.
و همینطور یک قرن بعد مکان نمایان شد و اکنون زائران می توانند به این مکان زیارت کنند و از بخشی از مظلومیت و زحمات امام هفتم که سالها در این مکان زندانی بودند مطلع شوند.

زیارت زندان امام موسی قاظم علیه السلام

* خادم افتخاری عتبه عراق و عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران
یکشنبه 5 اسفند / برابر با شهادت امام قاظم (ع).

دکمه بازگشت به بالا