عمومی

فیرحی فقیه حوزه عمومی – patc

دکتر فیرهی از سنت به دانشگاه و عقلانیت جدید عروج کرد، ذهنش شکوفا شد، حضور متعالی اش آلوده به ویروسی جهانی شد. سیستم‌های سنتی قدیمی اغلب به راحتی با روش‌های جدید سازگار نیستند و گفت‌وگو و انتقاد بین این دو تنها از طریق کشمکش‌های شدید می‌تواند به راه‌حل‌هایی منجر شود. سنت ها و ادبیات کلامی در ایران نفوذ زیادی دارد و حتی با هجوم رویکردهای جدید مدرن و پست مدرن، حاملان و منتقدان استخوان های حاشیه ای ندارند. دکتر فیرهی حقوقدان و استاد دانشگاه است که تلاش نظری و فعالیت اجتماعی فراوانی بین سنت های کهن و روش شناسی های جدید برای یافتن راهی برای رهایی انجام داده است. او رستگاری را در حاکمیت قانون، احزاب سیاسی، دموکراسی، فقه پویا، عقل و تقویت حوزه عمومی می بیند و به دنبال آشتی دادن سنت های کهن با آرمان های سیاسی جدید است.

دکتر فیرحی تلاش می کند تا روش های علمی جدید را وارد متون سنتی کند. در «نهاد سیاسی و حکومت اسلام» از نظریه سیستمی استفاده کرد. هیچ فقیهی در تاریخ از روش‌ها و نظریه‌های جدید استفاده نکرده است، اما دکتر فیرهی تمامی متون و تاریخ‌های اساسی حکومت‌داری اسلامی را در چارچوبی نظام‌مند مرور می‌کند. او در این نظریه به بررسی مسائل حقوق، شهروندی و وضعیت زنان می پردازد و سیر تحول نظام ها و حکومت های سیاسی را تا دوران مدرن نشان می دهد. او در پایان نامه خود درباره رابطه قدرت و دانش، از نظریه و تبارشناسی پست مدرن فوکو استفاده می کند تا چگونگی شکل دهی روابط و شبکه های قدرت به متون استبدادی و یک سویه را تحلیل کند. رویکردی ساختارشکنی به تحلیل حقوق و فلسفه اسلامی قرون وسطی و شکل معرفتی یک سویه و بسته میراث اسلامی به دلیل روابط قدرت استبدادی. پایان نامه دکتر فیرحی «قدرت دانش و زندگی روزمره» توسط نشر نی منتشر شده است. بعدها علاقه او به فوکو، متون حکومتی را در فقه شیعه و اندیشه سیاسی اسلامی هدایت کرد و مرتباً در جریانات مختلف معاصر درباره شگردهای سیاسی فقه شیعه می نویسد.

دکتر فیرحی خستگی ناپذیر است و در کنار تألیفات فراوان و مطالعات گوناگون، روند توسعه سیاسی و جذابیت مدنی را فراموش نکرده است. او کنفرانس ها و سخنرانی های علمی و مذهبی برای احزاب سیاسی، نهادهای مدنی و روشنفکران برگزار کرده است. او سعی می کرد علم و فقه را برای مردم بیاورد و دانشگاهی بود که قبل از سخنرانی تحقیقات زیادی انجام داد. سفرها، مراسم و کنفرانس های متعدد، دکتر فیرهی را به یک متفکر اجتماعی و سیاسی تبدیل کرده است. او نظرات خود را در گروه های مختلف بیان می کرد و شخصیتی جنجالی بود. او باید نشان می داد که راه علم و دانش به دلیل شرایط حکومت دینی و اقدامات چپ و راست به نام دین از ایدئولوژی جدا است، با آرامش و فروتنی به سؤالات پاسخ می داد.همه دوستان و آشنایان توسط دکتر فیرحی گرفته می شد. اخلاق جذاب، آرام و مؤدب، گرچه به دلیل حضور در عرصه عمومی به انتقادات و جنجال‌های فراوانی کشیده شده است، اما رفتارش انسانی و مدارا است. حوزه عمومی که در آن افکار عمومی شکل می گیرد، در جایی که نخبگان اختلاف نظر دارند، برای دکتر فیله ای ارزش زیادی دارد، بنابراین او همیشه در کنار مردم است. هوشمندی و تلاش های خستگی ناپذیر او و همچنین حضور موثر در همایش ها و نشست های حرفه ای، دکتر فیرهی را به یک نخبه دانشگاهی موثر تبدیل کرده است. به گفته اکثر دوستان، دانشجویان و حتی منتقدان، دکتر فیرهی از نظر فکری برای نظریه‌های سیاسی جدید آماده است. عقلانیت و حاکمیت قانون مندرج در کتاب، قلم، روش نقاشی زمینی و خستگی ناپذیر در جوانی در سال باطل کارونایی مرد.

کمتر کسی می تواند در راه دین فقیه، عالمی با روش و نظریه علمی و در عین حال فعالان نخبه در عرصه عمومی شود. دکتر فیرحی هر سه را کنار هم می گذارد و همیشه نظراتش را مورد نقد قرار می دهد. او با اینکه دانشگاهی و روشمند بود و مقالات و نوشته های علمی می نوشت، روزنامه ها و مجلات شهروندی را فراموش نمی کرد و سعی می کرد به زبانی ساده ایده های خود را برای شهروندان توضیح دهد. دکتر فیرحی پروژه ای دارد که شروع و پایان دارد، قصد و هدف دارد. هدف او ارائه تفسیری عقلانی از دین و توانایی تقطیر قوانین، احزاب سیاسی، دموکراسی و مفاهیم جدید در دین بود، به‌ویژه در دوران معاصر که خواهان قرابت متن و عقل بود. از دیدگاه دکتر فیلش، جریان اصلی اندیشه سیاسی اسلام، فقه و کتب شرعی است و از نظر وی، ایران پس از اسلام دچار گسست معرفتی شده است. در میان متفکران عرب، دکتر فیرهی تحت تأثیر عابد الجباری و در بین فقهای معاصر از طرفداران آیت الله نائینی بود. جابری با استفاده از روش‌شناسی پساساختارگرایانه فوکو، تبارشناسی را در چشم‌انداز قرار می‌دهد، عقلانیت اسلامی به‌ویژه مثلث ایمان، قبیله، غنیمت را تحلیل می‌کند و از اتحاد و حکومت قانون از نائینی و مشروطیت استفاده می‌کند. احیای اسلام و دفاع از عقلانیت مبتنی بر فقه به عنوان قانون در جهت مصالح عمومی از پروژه های دکتر فیرحی است، اما ناتمام مانده است.

نظریات و نظریات دکتر فیرهی را می توان از نظریات سیاسی مدرن، نظریه های ایران محوری و دیگر دیدگاه های متنوع نقد کرد. به ویژه، رویکرد نوآورانه او به تفکر و تفسیر ملی ایرانی تحت تأثیر جابری قابل نقد است. دکتر فیرهی به دلیل گشاده رویی اخلاقی، مدارا و اعتقاد به نقد داوطلبانه، خود را در معرض مطالعات روش شناختی و نظری مختلفی قرار داده است. لحن و سیره او سرشار از مدارا و ادب و تواضع است و فقیهی شایسته نقد و مطالعه است. کرونا چهره های بسیاری از حوزه های مختلف را حذف کرده است، اما پروژه فکری دکتر فیرهی هنوز در حال تکامل است و به تازگی وارد عصر نظریه پردازی اصیل شده است. خداوند پروفسور فیرحی عزیز را به خاطر کارهای خیر ایشان عنایت فرماید و بهشت ​​بر جای ایشان قرار گیرد زیرا ایشان مردی فرهیخته و مسئول هستند.

* هیات علمی گروه علوم سیاسی مشهد فردوسی

6565

دکمه بازگشت به بالا